Hukuk sözlüğü

A

Açık Rıza Nedir? Geçerlilik Şartları, Geri Alınması ve Neden Son Çare Olduğu

Açık rıza; belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rızadır. Üç unsuru, geri alınması ve KVKK m.5/2 şartları varken neden istenmemesi gerektiği, halka halka.

Adli Tatil Nedir? 20 Temmuz – 31 Ağustos Arası ve Sürelere Etkisi

Adli tatil her yıl 20 Temmuz – 31 Ağustos arasıdır (HMK m.102). Hukukta süreler durmaz, bitişi tatile düşen süre 7 Eylül’e uzar; ceza yargılamasında süre işlemez ve 3 Eylül’e uzar.

C

Cezai Şart (Ceza Koşulu) Nedir? Türleri, Hâkimin İndirimi ve Tacir İstisnası

Cezai şart (ceza koşulu), borç ifa edilmezse ödenecek edimdir (TBK m.179). Zarar şartı yoktur; hâkim aşırı cezayı kendiliğinden indirir (m.182/3), tacir borçlu bunu ileri süremez (TTK m.22).

D

Data Room (Veri Odası) Nedir? Fiziksel ve Sanal Ayrımı

Veri odası (data room), bir işlem ya da dava için toplanan belgelerin sınırlı kişilere kayıt altında açıldığı denetimli ortamdır. Fiziksel–sanal ayrımı, ne işe yaradığı ve bulut depolamadan farkı.

G

Giydirilmiş Brüt Ücret Nedir? Hangi Ödemeler Dâhil, Hangileri Değil

Giydirilmiş brüt ücret, çıplak ücrete süreklilik arz eden yol, yemek, ikramiye gibi menfaatlerin eklenmiş hâlidir. Kıdem ve ihbar tazminatı bu ücretten, fazla mesai ise çıplak ücretten hesaplanır.

H

Halüsinasyon: Yapay Zekânın Uydurduğu Bilgi ve Hukuki Metinde Neden Tehlikeli

Yapay zekâ halüsinasyonu: kaynağı olmayan bir bilginin emin bir dille üretilmesi. Karar numarası, madde numarası, tarih, tutar ve alıntıda neden yoğunlaşır, avukat çıktıyı nasıl doğrular?

İ

İhtarname Nedir? Noter Şartı, Zorunlu Olduğu Hâller ve Doğurduğu Sonuçlar

İhtarname, muhataba ulaştığı anda hüküm doğuran yazılı bildirimdir. Noter şartı kural değildir; kira temerrüdünde yazılı şekil, tacirler arasında noter veya KEP aranır. İhtar zamanaşımını kesmez.

İhtiyati Tedbir Nedir? Şartları, Teminat ve İtiraz Süresi

İhtiyati tedbir, uyuşmazlık konusu hak üzerinde verilen geçici korumadır (HMK m.389). Yaklaşık ispat yeterlidir, teminat kuraldır; karar bir hafta içinde uygulanır, itiraz süresi bir haftadır.

İtirazın İptali Davası Nedir? Bir Yıllık Süre, Görevli Mahkeme ve İcra İnkâr Tazminatı

İtirazın iptali davası, duran ilamsız takibi sürdürmek için itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılır (İİK m.67). İcra inkâr tazminatı hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.

M

Matter Nedir? Hukukta Dava ve Sözleşme Dosyası

Matter, bir müvekkil için yürütülen tek bir hukuki işin adıdır: bir dava, bir sözleşme müzakeresi, bir durum tespiti. Türkçesi "dosya"dır; evrak, taraflar, süreler ve erişim kaydı orada toplanır.

Mücbir Sebep Nedir? Koşulları, Sonuçları ve Sözleşmedeki Yeri

Mücbir sebep altı koşulun aynı anda gerçekleşmesini arar: haricî olay, öngörülemezlik, karşı konulamazlık, ifa engeli, kusursuzluk, illiyet bağı. Biri eksikse TBK m.136 değil m.137 veya m.138 işler.

T

Tebliğ Nedir? Geçerli Tebligatın Şartları, Usulsüz Tebligat ve Öğrenme Tarihi

Tebliğ, bir işlemin muhatabına kanuni usulle bildirilmesidir. Geçerli tebligatın şartları, kapıcıya bırakılan evrakın neden tebliğ sayılmadığı ve usulsüz tebligatta öğrenme tarihi.

V

VERBİS Nedir? Kimler Kayıt Olmak Zorunda, Kimler İstisna?(VERBİS)

VERBİS, KVKK m.16 uyarınca tutulan Veri Sorumluları Sicili’nin çevrim içi sistemidir. Kimlerin kayıt olmak zorunda olduğunu, çalışan ve bilanço eşiklerini ve istisnaları denetleyin.